Impera

XƏBƏR LENTİ
10:46Bakıda restoranda adı “Qırmızı kitab”a düşən heyvan əti verilir - VİDEO10:38KTMT-yə sədrlik Ermənistandan alınır – Xaçaturova qapı göstərildi14:17Mülkləri Çexiyadan Dubaya, Cəlilabaddan Bakıya qədər uzanan biznesmen deputata seçki EMBARQOSU - bele deyirler13:10NBC bankın sahibi Nuru Əliyevlə, Həmid Mirzəyevin bahalı maşınları və dəbdəbəli həyatı13:02Şəki İH-dən ölkənin Birinci vitse-prezdentinin göstərişinə biganəlik - şikayət12:10İran millət vəkili Tehranda “Azərbaycan” şeirini səsləndirdi – Video11:46İcra başçısının müavini Səfa Ağayev göstəriş verdi - Dövlət Müstəqillik Günü olmayacaq, qapıları bağlayın idmanşıları qovun11:32DİN və Baş Prokurorluq Saatlıdakı qətllə bağlı birgə məlumat yaydı - Təfərrüat11:29Zakir Həsənov Raket və Artilleriya birləşmələrini hərəkətləndirdi - VİDEO11:26ABŞ Rusiya ilə nüvə müqaviləsindən çıxdı - Tramp Moskvanı sazişi pozmaqda ittiham etdi11:11Əli Həsənov: “Müharibə yenə günahsız insanların qanı bahasına başa gələcək"11:08Azərbaycanın dövlət məmuru Fransada hektarlarla torpaq alıb (FOTOLAR)15:004 kişi 4 qadını götürüb restorana getdi, sonra polislər gəldi və... - ŞOK HADİSƏ14:57Keçmiş MTN-çilər vaxtından əvvəl azadlığa buraxılmayıb - prokurorluq məlumat yaydı12:07DİN-dən əməliyyat - 90 nəfər saxlanıldı11:23Füzuli rayonunda 9 ayın yekunları müzakirə olunub - FOTOLAR11:13Şamaxılı “Ampa” və digər Məcidovların dönəmi bitir – Milyonlarla var-dövlətin sahibləri təşvişdə10:53ABŞ-da Araz Ağalarovun hesabları DONDURULDU10:47Azərbaycanda “Aİ-92” markalı benzinlə bağlı qərar verildi17:55Rövnəq Abdullayev: “Həyata keçirilmiş sərmayələr SOCAR-ı Türkiyənin ən böyük xarici investoruna çevirib”17:52Əliyev və Ərdoğan STAR zavodunun açılışında - video17:44Novruz Məmmədov nazirləri topladı17:42Azərbaycanda DƏHŞƏTLİ OLAY: valideynlərinin başını kəsdi, 15 yaşlı qızını və oğlunu isə...14:47Paşinyandan GÖZLƏNİLMƏZ SÖZLƏR: Azərbaycanla operativ əlaqəmiz var14:17İlham Əliyev sərəncam imzaladı14:12Vidadi Zeynalovun kadrı Ceyhun Cəfərovdan hesabat iclasında 18+ söyüşlər13:17Azərbaycan STAR zavodu ilə həm özü qazanacaq, həm də Türkiyəyə qazandıracaq - RƏY12:28Türkiyədəki meqalayihəmiz açılır: Prezidentlərin iştirakı ilə keçiriləcək açılış mərasim fəaliyyətə başlayacaq12:19Ramil Usubovdan Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə YENİ TƏYİNAT12:13SOCAR rəhbərliyi STAR-da çalışan gənc azərbaycanlılarla görüşüb18:56DTX əməliyyat keçirdi: Xarici casus həbs edildi (FOTO)17:56İŞİD 700 nəfəri əsir götürüb, içlərində ABŞ vətəndaşları da var - PUTİN AÇIQLADI16:54Abşeron işıq idarəsindən müdhiş DƏLƏDUZLUQ - 50 qəpik əməliyyatı16:20Cəlilabadda məmur içkili halda maşını aşırdı, ÖZÜ ÖLDÜ02:23Bərdədə xaos - icra başçısının obyektləri, bağ evləri, imarətləri və imtina edilən şəhid anaları15:25Tanınmış həkim və ictimai xadim Rəşid Mahmudov reanimasiyaya yerləşdirildi15:20BDYPİ -də dəyişiklik - Müşviq Rəhimov, general Ramiz Zeynalovun yerinə GƏTİRİLİR16:14Hakim deyib ki, səni tanıyıram, Rəşad Sadiqovun dayısı oğlusan, ofsayddan çıx deyəndə, çıxarsan14:09Prezident İlham Əliyevin nail olduqları və hədəfləri...14:04“Mavi kaskalılar” Qarabağa yeridilir - Rus general Moskvanın ŞOK PLANINI AÇDI12:35SON DƏQİQƏ:: Türk ordusunun Mənbic əməliyyatı başlayır – Bölgəyə 20 min əsgər gətirildi00:14TƏCİLİ: İcra başçısının müavini vətəndaşları döyüb ağır xəsarətlər yetirdi - HƏMİN ANIN GÖRÜNTÜLƏRİ (VİDEO)00:09Daha bir yüksək vəzifəli məmur işdən çıxarıldı - Yeni təyinat15:13Ərdoğanın əlinə dünyanı silkələyəcək BOMBA KEÇDİ - Qaşıqçı işi liderləri DİZ ÇÖKDÜRƏCƏK12:56AAF-nın prezidenti Qüdrət Nuriyevlə müsahibə12:51Öldürüb meyitini asdılar - Qarabağda erməni əsgərinin dəhşətli qətli12:49Sərkisyanın gizlədilən səfəri – Kremldəki görüşün pərdəarxası17:49DİN-dən əməliyyat - 102 nəfər saxlanıldı13:47Birinci xanım prezidentin xəyanətindən DANIŞDI - FOTO13:40AMEA-da kütləvi ixtisarlar başladı - Təfərrüat13:26İranda döyüşlər: SEPAH hücuma keçdi - Həlak olanlar var11:01ABŞ Türkiyənin sərhədləri yaxınlığında 4 il... - Ortalığı qarışdıracaq ŞOK İDDİA10:54Milli azadlıq hərəkatının tanınmış ismi Nemət Pənahlı həbs olundu01:09DİM-ə və Təhsil Nazirliyinə ağır ittiham: Niyə şagirdlərin taleyi ilə oynanılır?18:58“Məzarı hazırladıq, gəlin...” – Ərdoğandan SƏRT BƏYANAT - VİDEO18:54Xalq artisti ilə Röyanın ilk dəfə intim görüntüləri yayıldı- O HƏR ŞEYİ ETİRAF ETDİ - FOTOLAR18:37DTX-nin tutduğu şantajçı jurnalistlər haqqında qərar verildi – hədə qorxu, rüşvət, intim və nələr...Video18:27Prezident tanınmış jurnalistlə bağlı göstəriş verdi10:49Hamının gözlədiyi GÜN ÇATDI – Son qərar veriləcək10:47On beş illik prezidentlik dövrünün möhtəşəm zəfər salnaməsi - Əli Həsənov yazdı10:31Azərbaycan millisi UEFA Millətlər Liqasında ilk qələbəsini qazandı13:54BDYPİ-nin Qeydiyyat-imtahan şöbəsində rüşvətin görüntüləri yayıldı - VİDEO13:51Korrupsaner Eldar Yunisovu Qüdrət Şükürovun taleyi gözləyir - daha bir məmur Eldar Əzizovun hədəfində12:53SOS: Uşaqları oğurlayan, orqan mafiyası ilə məşğul olan qadının FOTOSU YAYILDI00:16Lənkaran icra başçısı Taleh Qaraşovdan şəhidə hörmətsizlik: Yasına getmədi, köməklik belə etmədi, anasını tək qoydu - Rəzalət!!!21:37ADPU-NUN AĞCABƏDI FILIALINDA KORRUPSIYA - Tahir Kərimliyə Mətanət Fərzəliyeva hansı səbəbdən xüsusi önəm verir21:30SON DƏQİQƏ: Hacı Mazan saxlanıldı və... - iş adamının ölkədən çıxışına qadağa qoyuldu21:20Bakı gömrüyü rəisi Kənan Məmmədov Prezidentə qarşı - KARANDAŞ ƏMƏLİYYATININ ŞOK GİZLİNLƏRİ20:29İlham Əliyevdən Mikayıl Cabbarovla bağlı SƏRƏNCAM20:25Prezident 4 sərəncam, 1 fərman imzaladı14:02Saxta cərəncam və qərarlar - Ceyranbatan bələdiyyə sədri bu qanunsuzluqları icra hakimiyyətinə bağlayır12:58Taksi sürücüləri ilə polis arasında əlbəyaxa dava – Saxlanılanlar var – Fotolar12:53Sərkisyana xəyanət edən partiyası Paşinyanın tərəfinə keçdilər12:43DİN əməliyyat keçirdi: 36 həbs edildi12:41Almaniyadan hökuməti: Dağlıq Qarabağ və 7 rayon Azərbaycan ərazisidir12:24İcra başçısının ətrafında həbslər başlatıldı - Qanunsuz tikililərə görə saxlanılanlar var02:26SOS: OVÇULAR, FLAQMAN, ROSKO kolbasalarında dəhşətli xəstəliklər aşkarlandı – Video01:52Azərbaycan 10 döyüş təyyarəsi aldı, 15-ni sifariş etdi - İrəvan təşvişdə - VİDEO01:45"Bunu edənlərin vicdanı, imanı yoxdur" - İlham Əliyevdən məcburi köçkünlərlə bağlı mühüm qərar01:43Nazir İlham Əliyevdən kömək istədi: "Dəstəyinizə ehtiyacım var"14:51Həbsdə olan Baş redaktorun atası Prezidentə müraciət etdi-oğlumu şərləyərək həbs etdirdilər14:28Saxta diplomlu, fərari RİH müavini Rövşən Əhmədovun Ağcabədidəki fəlakəti - narazılıq13:40İran hökümətindən azərbaycanlı Zəhrəya biabırçı höküm - zorlanıb edam olunsun12:54Tanınmış vəkil və sabiq millət vəkili arasında təhqiramiz qovğa - skrinşotlar12:47Lotu Quli Türkiyədə həbs edildi - yaxın günlərdə Azərbaycana ekstradisiya ediləcək (rəsmi)12:27Kamran Əliyev qızına 400 minlik toy edən idarə rəisindən danışdı12:24Onları otağımdan qovdum ki, nə danışırsınız... – Misir Mərdanovla müsahibə12:22Cənubi Azərbaycanı tətillər bürüdü – Hakimiyyət ÇARƏSİZDİR12:19Lotu Quli Rusiyadan bu qədər XƏRAC ALIRMIŞ: Səlifovun sensasiyalı ƏMRLƏRİ ÜZƏ ÇIXDI12:16İlham Əliyev nazirləri topladı17:48Xırdalanda yol çökdü - Yük maşını çuxura düşdü (dəhşətli anlar)16:44Apokalipsisə HAZIRLIQ? - Rusiya ilə müharibə SƏHNƏLƏŞDİRİLİR16:41Putindən ŞOK ADDIM: bunun üçün ordunu İrəvana YERİDƏCƏK - Qriqoryan AÇIQLADI12:07Dünyanın ən güclü hava qüvvələri: Ordumuz... - Siyahı11:24Oğlu polis bıçaqlayan Beyləqan təhsil şefinin 25 minlik şok əməliyyatı – İttihamlar/siyahı11:19Şəhid qardaşı Bərdədə ərşə qalxan zülmü canlı yayıma çıxardı: “ Cənab prezident, Vidadi İsayev qanımızı içir"11:03Millimizə çağırılması gözlənilən futbolçu "Barselona"da15:45İlhamə Quliyevanın oğlu həbs edildi - EKSKLÜZİV15:38İlham Əliyev sərəncam imzaladı15:34Daha bir vəzifəli şəxs işdən çıxarıldı
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

«    Oktyabr 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 

Ölkə məktəblərində vəziyyət “ruscadır”...

28 fev 2018, 12:03   
Ölkə məktəblərində vəziyyət “ruscadır”...















Fevralın 22-də Bakının ümumi təhsil müəssisələrində 2018-2019-cu dərs ili üçün 1-ci sinfə qəbul başlayıb. Bir gün sonra isə məktəbə hazırlıq qruplarında 24 mindən çox uşağın avtomatik 1-ci sinfə qəbul olunduğu açıqlanıb.

Böyük ehtimalla, bu il də övladının rusdilli məktəblərdə və ya rus bölməsində təhsil almasını istəyən valideynlərin sayı az olmayacaq. Beləliklə, 1-ci sinfə qəbul məsələsi yenidən rus dili bölməsi ilə bağlı müzakirələri gündəmə gətirib. Maraqlıdır ki, son bir neçə ildə orta məktəblərin rus bölməsinə maraq xeyli artıb. Ekspertlərin əksəriyyəti rus dilində təhsilin sovet imperiyasının qalıqlarından biri olduğunu vurğulayır və bildirirlər ki, ölkədə rus dilinin inkişafı üçün kifayət qədər böyük baza var və bu təhsildə rus bölməsinin üstün olmasına gətirib çıxarır. Bunun üçün də birmənalı olaraq ölkədə ana dilində təhsilin məcburi və alternativsiz olmasının vacibliyini vurğulayırlar. Sosial şəbəkələrdə, mətbuatda rusdilli siniflərin təhlükəli olduğunu, nəhayət ki, bağlanılması ilə bağlı fikir səsləndirənlərlə yanaşı, bunun müsbət tərəflərini qeyd edənlər də var. Araşdırmalar zamanı məlum olur ki, təkcə rusdilli ailələr deyil, bu dili zəif bilən valideynlər də çalışır ki, övladları rus bölməsində təhsil alsın.

“Özü, valideynləri rus dilində bilməyənlər ”moda" xətrinə və ya guya “yüksək səviyyə” xətrinə rus bölməsini seçir". Bu fikirləri isə təhsil eksperti Kamran Əsədov sosial şəbəkədə paylaşıb. Ekspert Təhsil Nazirliyinə və Bakı şəhər Təhsil İdarəsinə maraqlı təklif edə verib: “Təklif edirəm ki, 1-ci sinfə şagirdlərin qəbulu zamanı rus bölməsini seçənləri yoxlayıb ondan sonra qeydiyyatdan keçməyə buraxın. Özü, valideynləri rus dilində bilməyənlər ”moda" xətrinə və ya guya “yüksək səviyyə” xətrinə rus bölməsini seçirlər. İbtidai sinifdə rus bölməsində təhsil alan şagirdlər yuxarı siniflərdə Azərbaycan bölməsinə keçirlər. Çünki proqram çətinləşir və valideyn ev tapşırığı və digər məsələlərdə kömək edə bilmir. Əsas da bilik və bacarıqları fərqli olan şagirdlər eyni sinifdə oxuyanda ortaya bərbad mənzərə çıxır. Kimsə rus dilində səlist, sərbəst bilir, kim isə ilk dəfə rus dili ilə tanış olur. Məktəb xarici dil öyrədir, daha xarici dili ana dili kimi öyrətmir. İnanıram ki, aidiyyəti qurumlar nəzərə alacaqlar".

Daha sonra ekspert qeyd edib ki, Azərbaycanda orta məktəblərin ümumi sayı 4472-dir ki, onun da 340-da tədris rus dilində aparılır. Bu isə orta məktəblərin 7,6 faizində tədrisin rus dilində aparılması deməkdir: “Tədrisin rus dilində aparıldığı 340 məktəbdə 90 min şagird rus dilində təhsil alır. Bu, ölkədəki şagirdlərin 6,3 faizidir. Azərbaycanda şagirdlərin ümumi sayı 1 milyon 416 min nəfərdir. Həmin şagirdlərin 450 mindən çoxu rus dilini xarici dil kimi öyrənir ki, bu da ölkə şagirdlərinin 32 faizi deməkdir. Ali təhsil müəssisələrində isə bütün ixtisasların 70 faizdən çoxu rus dilində də tədris olunur.

Ayrıca tədris dili rus dili olan iki universitet:

Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialı və Seçenov adına Tibb Universitetinin Bakı filialı fəaliyyət göstərir.

Bir də adı bütün slavyan dil və ölkələrini birləşdirən Slavyan Universiteti var. Bakı şəhərində 310 ümumi təhsil müəssisələrindən 141-də tədris Azərbaycan dili ilə yanaşı rus dilində aparılır. Rus bölməsi üzrə şagirdlərin sayı Bakı şəhəri üzrə təhsil alan ümumi şagird sayının 17 faizini təşkil edir".

Ekspertin qeyd etdiyi kimi, hazırda ölkədə təxminən 90 minə yaxın şagird rus bölmələrində təhsil alır. Bu statistikanın özü müəyyən müzakirələrə yol açır. Bəs rus dilinə bu qədər marağın səbəbi nədir?

Məlum məsələdir ki, Azərbaycan 70 il sovet, faktiki rus imperiyasının daxilində olub. O zamanlar rəsmi dil rus dili hesab olunurdu və imperiya xalqlarında əsasən bu dildən istifadə olunurdu. Lakin sovet hakimiyyəti dağıldıqdan sonra imperiya xalqlarının əksəriyyəti rus dilində danışmaq ənənəsini davam etdirdi, o cümlədən ölkəmizdə də. Hətta Rusiya yenidən rus dilinin hakim olunması üçün müəyyən işlər görməyə çalışır. Belə ki, 2016-cı ildə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin xüsusi məsələlər üzrə səfiri Eleonora Mitrofanova hazırda dünyada rus dili ilə bağlı bir sıra problemlərin olduğunu əsas gətirərək, keçmiş SSRİ ölkələrində rus dilinə yüksək hüquqi statusun verilməsi ilə bağlı məsələ qaldırılmasını tələb etmişdi. Bəziləri rus dilinin “pilot dil” kimi hələ də çox vacib olduğunu düşünür. Bunu da onunla əsaslandırırlar ki, ölkəmizdə tərcümə imkanları azdır və hələ ki, bu dilə böyük ehtiyac var.

Bu gün Azərbaycanda bir çoxları rus dilində danışır və ya bu cəhd edir, rusca anlayışı olmayanlar belə övladlarının rus dilində təhsil almasına çalışırlar. Bəs evdə öz ana dilində, məktəbdə isə rus dilində danışmaq məcburiyyəti uşaqlara necə təsir buraxır?

Psixoloq Ramil Nəcəfli mövzu ilə bağlı “Yeni Müsavat”a danışdı: “Bəli, doğrudur ki, övladlarının rus dilində təhsil almasını istəyən valideynlərin sayı ildən-ilə artır. Əgər əvvəllər rusdilli ailələr övladlarının bu dildə təhsil almasına çalışırdısa, hazırda rus dilində danışa bilməyən, bu dildən anlayışı olmayanlar belə buna çalışır. Hazırda rus dilini bilməklə insanların perspektivi artıb, bu da tələbatdan irəli gəlir. Çünki iş yerlərinin əksəriyyətində, yəni istərsə özəl, istərsə də dövlət müəssisələrində, firma və şirkətlərdə demək olar ki, əksər insanlar rus dilində danışır. İş yerlərində rusdillilər böyük əksəriyyət təşkil edir. Səbəb əsasən bununla bağlıdır. Valideynlər də öz aləmində düşünürlər ki, gələcəkdə övladları karyera qurmaq, rahat iş tapmaq, problemlər yaşamamaq üçün rus dilini bilməlidir və bu dildə təhsil almalıdır. Belə bir tələbatı öz gündəlik həyatlarında gördüklərindən valideynlər indidən öz uşaqlarını öz aləmlərində sığortalayırlar. Bir qisim valideynlər bunu onunla əsaslandırır ki, Azərbaycandilli bölümlərdə uşaqlarda tərbiyəsizlik, kobudluq, təhsildən yayınma çox olur. Lakin belə bir fikir var ki, rusdilli bölümlərdə uşaqlar daha tərbiyəli, dərsə davamiyyətli olur, həm də bu bölmələrdə uşaqlara yaxşı təhsil verilir, qayda-qanun yaxşıdır”.

Digər psixoloqların fikrincə, uşaqların məcburən rus dilində təhsil alması onlara psixoloji sarsıntı vermir. Sadəcə, bu dildə təhsil alan uşaqlarda fikir, düşüncə ayrılıqları olur, baxış bucaqları fərqlənir.
OXŞAR MÖVZULAR