Ekologiya

Şair Vəli Xramcaylı: Təbiət bizdən mərhəmət yox, məsuliyyət gözləyir

post-img

İnsan özünü təbiətdən ayrı təsəvvür etməyə başlayanda ən böyük səhvlərindən birinə yol verir. Çünki nəfəs aldığımız hava, içdiyimiz su, süfrəmizə gələn nemət, hətta həyatımızın davamlılığı belə təbiətin bizə bəxş etdiyi imkanlarla bağlıdır. Biz təbiətin sahibi deyil, onun içində yaşayan bir varlığıq.

Təbiət isə insanın susduğu yerdə belə danışır. Bir ağacın yarpağında, bulağın səsində, torpağın qoxusunda, quşların qanadında həyatın özünəməxsus dili var. Bu dili eşitmək üçün böyük alim olmaq lazım deyil. Sadəcə ətrafımıza diqqətlə baxmaq kifayətdir.

Amma bu gün həmin gözəlliyin qarşısında ciddi bir sual dayanır: Biz bizə verilən dünyanı gələcək nəsillərə hansı vəziyyətdə çatdıracağıq?

Meşələr bu sualın ən mühüm cavablarından biridir. Bir meşə yalnız ağacların bir yerdə toplandığı ərazi deyil. O, torpağın dayağı, havanın təmizləyicisi, saysız-hesabsız canlıların yaşayış məkanıdır. Meşənin məhv edilməsi bəzən bir ağacın kəsilməsi ilə başlayır, amma nəticəsi bütöv bir ekosistemin sıradan çıxmasına qədər gedib çata bilər.

İnsan tikir, yol salır, istehsal edir, şəhərləri böyüdür. Bunların hamısı inkişafın tərkib hissəsidir. Ancaq inkişaf təbiətin hesabına baş verirsə, gec-tez həmin hesabı yenə insan özü ödəməli olur. Quruyan çaylar, azalmaqda olan yaşıllıqlar, torpağın məhsuldarlığının aşağı düşməsi, havanın çirklənməsi — bunların hər biri təbiətə münasibətimizin nəticəsidir.

Ən təhlükəlisi isə təbiətə vurulan zərərin bir çox hallarda dərhal görünməməsidir. Bu gün kəsilən ağacın yoxluğu sabah hiss olunmaya bilər. Lakin illər keçdikcə həmin ağacın olmadığı yerdə dəyişən iqlim, zəifləyən torpaq, yoxa çıxan canlılar öz sözünü deyir.

Təbiəti qorumaq yalnız aidiyyəti qurumların və ekologiya mütəxəssislərinin işi deyil. Bu, hər bir insanın gündəlik davranışından başlayır. Bir ağacı qorumaq, yaşıllığı məhv etməmək, suyu israf etməmək, ətrafı çirkləndirməmək də təbiətin mühafizəsinə verilən töhfədir.

Əslində təbiəti qorumaqla biz gələcəyi qoruyuruq. Çünki bizdən sonra gələcək insanların da təmiz hava almaq, yaşıl meşələr görmək, çayların səsini eşitmək haqqı var.

Təbiət insandan böyük sözlər istəmir. O, yalnız yaşamaq üçün özünə yer istəyir. Bizə düşən isə həmin yeri daraltmamaq, əksinə, qorumaqdır.

Çünki təbiət məhv ediləndə itirdiyimiz yalnız ağac, su və ya torpaq olmur. Əslində öz həyatımızdan bir parça itiririk.

Paytaxt.org

Oxşar xəbərlər